Het onderhoud van het verwarmingssysteem is voor een installateur al een aandachtspunt vóór of op z’n laatst tijdens de aankoop. Je borgt dan bijvoorbeeld dat je de warmtepomp op een goed benaderbare plek plaatst. Je kunt bij oplevering met de klant afspraken maken over de plaatsing van de pomp, over de werking en niet te ­vergeten over de frequentie van het onderhoud. Dit geldt ook als je betrokken bent bij de plaatsing van warmtepompen in nieuwbouwwoningen. Als onderhoud voor jouw klant geen optie is, maak dan een overweging of je die warmtepomp wel wilt plaatsen. Beter is namelijk om het hele plaatje over de volledige levensduur compleet te hebben, zodat je straks niet te maken krijgt met klanten die ontevreden zijn over de werking en het rendement van hun verwarmingssysteem.

Onderhoudsbehoefte verschilt

Regelmatig onderhoud verlengt de levensduur van een warmtepomp en verlaagt het energiegebruik. Daarnaast voorkomt het storingen met name op het moment dat de warmte- of koudevraag het hoogst is. De onderhoudsbehoefte van een warmtepomp verschilt per type. In dit artikel bespreken we een aantal onderhoudsrichtlijnen voor veel voorkomende typen, zoals lucht-waterwarmtepompen, lucht-luchtwarmtepompen (beter bekend als airco’s), brine-waterwarmtepompen (bodem-gekoppeld) en PVT-warmtepompen. Voor elk type warmtepomp levert de fabrikant een instructie en een checklist voor goed onderhoud, veelal gekoppeld aan de fabrieksgarantie.

Als onderhoud voor jouw klant geen optie is, maak dan een overweging of je die warmtepomp wel wilt plaatsen

Algemene onderhoudsstappen voor alle warmtepompen

Voor alle warmtepompen gelden de volgende ­algemene onderhoudsrichtlijnen: 

1. Controleer de goede werking en breng software-updates aan
De goede werking is het eerste jaar van levens-belang. Het kan zijn dat de pomp goed is berekend, maar dat er ín de woning onvoorziene tekortkomingen in het warmteafgiftesysteem zitten.

2. Visuele inspectie van systeem en bekabeling
Controleer op zichtbare defecten, lekkages en slijtage. Normaal gebeurt er weinig met de leidingen, maar muizen kunnen de bekabeling aanvreten.   

3. Controleer het koudemiddel
Een tekort aan koudemiddel vermindert de efficiëntie en kan schade veroorzaken. 

Onderhoud per type warmtepomp

Lucht-water (hybride) warmtepomp
1. Controleer de buitenunit op vuil of beschadigingen
De buitenunit kan verstopt raken door bladeren, zeker in de buurt van bomen, wat de warmte-­uitwisseling vermindert. Door de unit schoon te houden voorkom je prestatieverlies en slijtage.

2. Lees de warmtepomp uit op prestaties
Controleer de instellingen en breng software updates aan. Door het uitlezen van de warmtepomp kun je het aantal start-stops zien. Als dit vaak voorkomt dan is het belangrijk om de oorzaak, al dan niet afkomstig uit het warmteafgiftesysteem, op te sporen en op te lossen.

3. Controleer koudemiddel en leidingen
Een te laag niveau koudemiddel beïnvloedt de ­werking van de pomp.

Lucht-luchtwarmtepompen
1. Reinigen van binnenuit door filters te vervangen
De filters kunnen al binnen enkele maanden ­vervuilen door stof.

2. Reiniging van de buitenunit
Verwijder bladeren, stof en vuil uit de ventilator en verdamper. 

3. Inspectie van de ventilator, condensafvoer en warmtewisselaar

Brine-water warmtepompen

1. Controle van het brine-circuit
Inspecteer de druk en zorg dat het antivriesniveau correct is. 

2. Controleer de circulatiepompen
Soepel draaiende pompen geven geen geluid en garanderen een goede warmteafgifte 

3. Uitlezen van de warmtepomp en zo nodig bijstellen
Monitor de goede werking en het temperatuur-­verschil tussen aanvoer en retour om de goede werking te beoordelen. 

Let op: Bij onverwachte storingen kan een lekkage in de bodemlus de oorzaak zijn. Dit vereist specialistisch onderzoek wat u wellicht moet uitbesteden. 

PVT-warmtepompen

1. Reiniging van de PVT-panelen
Vuil en stof verminderen de opwekking van zowel elektriciteit als warmte. 

2. Controle van het glycolniveau
De warmteterugwinning uit de panelen verloopt via een vloeistofcircuit dat goed onderhouden moet worden. 

3. Monitoren van de opbrengst
Een afname in efficiëntie kan duiden op vervuiling of technische problemen.